تحقق سهم ۲۵ درصدی تعاون در اقتصاد ملی
اقتصاد تعاونی بهعنوان یکی از ارکان توسعه عدالت اجتماعی، در سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی جایگاه ویژهای دارد. با وجود هدفگذاری برای دستیابی به سهم ۲۵ درصدی تعاون در تولید ناخالص داخلی، آمارهای موجود نشان میدهد که از حدود ۱۰۰ هزار تعاونی ثبتشده، تنها نزدیک به ۲۰ هزار واحد بهصورت فعال فعالیت دارند و کمتر از ۱۰٪ آنها دارای زیرساخت دیجیتال مؤثرند. این شکاف میان اهداف کلان و وضعیت فعلی، لزوم بازتعریف مسیر توسعه تعاون را آشکار میسازد.

تحقق سهم ۲۵ درصدی تعاون در اقتصاد ملی از مسیر تجارت آنلاین
مقدمه
تحقق سهم ۲۵ درصدی تعاون در اقتصاد ملی، از اهداف راهبردی سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود. اما این هدف با موانع ساختاری، نارسایی زیرساختهای دیجیتال، و کمبود مدلهای اجرایی مواجه بوده و عملاً در حد سیاستگذاری باقی مانده است.
بر اساس گزارشهای رسمی، تعداد تعاونیهای ثبتشده در کشور بیش از ۱۰۰ هزار واحد است، اما تنها حدود ۲۰ هزار تعاونی بهصورت فعال در حال فعالیت هستند. بسیاری از این تعاونیها ظرفیت صادراتی دارند یا مستعد ورود به بازارهای منطقهایاند؛ اما فاقد ابزارهای لازم برای تحلیل بازار، فروش آنلاین و برندینگ حرفهای هستند. در این مقاله، نقش تجارت الکترونیک و زیرساختهای سکویی بهعنوان راهکار اصلی جهش تعاونیها بررسی میشود.
تجارت آنلاین؛ تنها مسیر مقیاسپذیر
با توجه به محدودیتهای جغرافیایی، مالی و تبلیغاتی تعاونیها، تجارت آنلاین تنها بستر کمهزینه، سریع و مقیاسپذیری است که میتواند به فعالسازی اقتصاد تعاونی منجر شود. سکوهای دیجیتال، علاوه بر ارائه خدمات فنی، نقش یکپارچهکننده برای آموزش، بازارسازی، تحلیل و اتصال به زنجیره تأمین ایفا میکنند.
مدل ویمهر؛ الگویی عملیاتی برای گذار تعاونیها
سکوی تجارت بینالملل ویمهر، بهعنوان هسته فناور مستقر در سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، نخستین پایانه صادراتی آنلاین ایران ویژه تعاونیها و کسبوکارهای کوچک را طراحی کرده است. این مدل، با الهام از تجربه موفق علیبابا در چین و با بهرهگیری از فناوریهای روز، خدمات زیر را بهصورت ساختاریافته ارائه میدهد:
- آموزش تخصصی تجارت دیجیتال
- طراحی زیرساخت آنلاین صادراتی برای تعاونیها
- تحلیل بازار هدف و توسعه استراتژی فروش
- ایجاد غرفههای دیجیتال و برندینگ
- برگزاری تورهای تخصصی توانمندسازی و نمایشگاهی (بهویژه در بازار خاورمیانه و کشورهای عربی)
پیوند با بازار منطقهای
موقعیت ژئوپلتیکی ایران، دسترسی به بازار ۶۰۰ میلیون نفری منطقه (آسیای میانه، خاورمیانه، شمال آفریقا) و ظرفیت بالای منابع انسانی، فرصت کمنظیری برای توسعه شبکه تعاونیهای دیجیتالشده فراهم کرده است. با استقرار تدریجی تعاونیها در یک اکوسیستم دیجیتال، میتوان زنجیره عرضه و تقاضا را تقویت و صادرات غیرنفتی را هدفمند کرد.
نتیجهگیری
اجرای موفق سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی، بدون طراحی ابزار اجرایی در سطح دیجیتال، امکانپذیر نخواهد بود. در این میان، پلتفرمهایی مانند ویمهر، بدون نیاز به بودجه دولتی سنگین، امکان فعالسازی تدریجی ظرفیتهای پنهان تعاون را از طریق ابزارهای فناورانه، آموزش هدفمند و اتصال به بازار جهانی فراهم میکنند.
اگر توسعه تعاون یک هدف ملی است، تجارت الکترونیک میتواند ستون عملیاتی آن باشد.
با سپاس از شما که برای خواندن این مقاله به سیریر آمدید.
مهیار بابازاده 1404
نظرات